Kaplica i krypta grobowa Schaffgotschów w pałacowym parku w Kopicach
KAPLICA GROBOWA SCHAFFGOTSCHÓW, nazywana również "PARKOWYM MAUZOLEUM", znajduje się na skraju założenia pałacowo-parkowego w Kopicach. Nie znamy do tej pory dokładnej daty jej wybudowania, ale wiedząc, że nie znajdowała się jeszcze na planie założenia pałacowo-parkowego w Kopicach w roku 1900, a już w roku 1914 w jej wnętrzu pochowana została pierwsza osoba, musiała zostać zbudowana w latach 1901-1914. Osobiście uważam, że jest bardzo prawdopodobnym, iż decyzję o jej budowie podjęto krótko po śmierci Joanny (Johanna Schaffgotsch, z domu Gryzik, nobilitowana von Schomberg-Godulla) w roku 1910. Być może zrozumiano wówczas, że jeśli nieoczekiwanie umrze jeszcze ktoś z rodziny, to będzie problem gdzie ma zostać pochowany. Joanna i Hans Ulrich, założyciele kopickiej gałęzi rodu Schaffgotsch, byli już za życia przygotowani na taką okoliczność. Pod koniec XIX wieku wybudowali sobie pokaźne mauzoleum obok kościoła parafialnego w Kopicach, gdzie czekały na nich w przyszłości dwa kamienne sarkofagi. Mauzoleum to było zarezerwowane wyłącznie dla nich.
Pozostali członkowie rodziny mieszkający w Pałacu w Kopicach, zapewne liczyli na długie życie i nie mieli zamiaru przedwcześnie odchodzić z tego świata, ale jednocześnie zdawali sobie sprawę, że nieszczęścia i choroby mogą nawiedzić każdą rodzinę, również ich.
Tak więc podjęto decyzję przezornego zabezpieczenia się i na taką okoliczność, budując na skraju pałacowego parku nową kaplicę z kryptą grobową. Pytanie: dlaczego wybrano akurat to miejsce, pozostaje jak na razie bez odpowiedzi.
W dolnej części KAPLICY GROBOWEJ znajdowała się krypta grobowa z wejściem od północy, natomiast nad nią usytuowano kaplicę. Kaplicę zbudowano w stylu barokowym, w kształcie rotundy, nakrytej kopułą. Od strony południowej znajduje się portyk z wejściem, nad którym widniał (jest do dziś) napis „HERR, GIB IHNEN DIE EWIGE RUHE" czyli w tłumaczeniu: "PANIE, DAJ IM WIECZNY ODPOCZYNEK".
W sumie pomiędzy rokiem 1914 a 1943 było to miejsce "wiecznego spoczynku" 5 osób.
Końcem listopada 1914 roku jako pierwszą pochowano tutaj Paulę Schaffgotsch (Paula von Fürstenberg), synową Johanny Schaffgotsch (Gryzik von Schomberg-Godulla), żonę Hansa Karla Gottharda. Paula zmarła mając zaledwie 51 lat. Nie znamy do tej pory przyczyny jej śmierci, ale nie wykluczam, że prędzej czy później uda mi się ustalić dlaczego czy na co zmarła tak młodo.
Końcem lutego 1917 roku, w krypcie pochowano drugą osobę: męża Pauli, jedynego syna Johanny, hrabiego Hansa Karla Gottharda Schaffgotscha. Ten zmarł mając 56 lat. Wypada tutaj dodać, że małżeństwo Pauli z Hansem Karlem Gotthardem rozpadło się już conajmniej kilka lat przed jej śmiercią. Paula spędziła swoje ostatnie lata życia żyjąc z mężem w separacji. Niecałe 2 lata po jej śmierci, wdowiec Hans Karl Gotthard ożenił się ponownie. Jak widzimy po dacie jego śmierci, nie nacieszył się zbyt długo drugim małżeństwem.
W ostatnich dniach września bądź pierwszych października 1924 roku, pochowano tutaj Franza Egona Schaffgotscha, młodszego syna Pauli i Hansa Karla Gottharda. Franz Egon zmarł dwa tygodnie przed swoimi 31 urodzinami, podczas kolejnego pobytu w sanatorium w Karlsbad (Karlowe Wary). Przyczyną śmierci był udar mózgu lub płuc na wskutek alkoholizmu, czyli mówiąc prostym językiem: zapił się na śmierć.
Był weteranem I wojny światowej, z której wrócił tak straumatyzowany, że wpadł w alkoholizm (i w końcowej fazie pił "do upadłego") aby zapomnieć o tym co przeżył na froncie.
Kolejną, czwartą pochowaną w krypcie grobowej osobą, był najstarszy syn Pauli i Hansa Karla Gottharda, 54-letni Hans Ulrich (Hans Ulrich Gotthard Maria Eugen Joachim Schaffgotsch) Zmarł po serii wylewów jakich doznał w połowie maja 1943 roku. Zaledwie kilka tygodni wcześniej świętował srebrne wesele z żoną Sophie (Marie Sophie Ferdinandine Josefine Margarete Gräfin Henckel von Donnersmarck). Przeszedł do kart historii jako "ostatni Pan na Kopicach".
Zaledwie 4 miesiące później, początkiem października 1943 roku, pochowano tutaj ostatnią (piątą) osobę. Była nią Hedwig (Dedy) Maria Franziska Johanna Schaffgotsch, siostra Hansa Ulricha i Franza Egona, córka Pauli i Hansa Karla Gottharda. Kiedy zmarła, miała zaledwie 52 lata.
Po dwóch nieudanych małżeństwach od wielu lat zmagała się depresją. To choroba którą trudno całkowicie wyleczyć, która często powraca.
Nagła śmierć ostatniego brata musiała być dla niej szokiem, być może pogłębiając jej stan depresji.
Nie jest to wprawdzie nigdzie udokumentowane, ale zakładam, że jej powracające depresje mogły wywołać "nadużywanie alkoholu", a to z kolei być może (bo to również moje przypuszczenia) w połączeniu z lekarstwami (wiemy np. że była diabetykiem) mogło przyczynić się do jej śmierci.
Po roku 1945 kryptę i znajdujące się w niej trumny wielokrotnie plądrowano, wyrzucając i rozrzucając po grobowcu jak i poza nim zmumifikowane szczątki pochowanych tutaj osób.
Niestety PARKOWA KAPLICA GROBOWA "ukryta" w głębi parku, przez nikogo nie dopilnowana, nie miała tyle szczęścia co MAUZOLEUM SCHAFFGOTSCHÓW znajdujące się w centrum wioski, na przykościelnym cmentarzu. Tam wprawdzie również dokonano profanacji zmumifikowanych zwłok Johanny i Hansa Ulricha Schaffgotschów, ale samo mauzoleum przetrwało w stosunkowo dobrym stanie.
I wbrew zakodowanym w umysłach, wciąż powielanym historyjkom, jakoby profanacji dokonali "czerwonoarmiści", muszę stanowczo zaprzeczyć że tak nie było. Tych wszystkich haniebnych czynów dokonali miejscowi i okoliczni chuligani, bezmyślni wandale dla których nawet miejsce spoczynku zmarłych nie miało świętości. Zapewne ci sami "wierzący i pokorni katolicy" każdej niedzieli brali udział w mszach świętych, żegnali się klękając przed ołtarzem, śpiewali religijne pieśni i modlili o "wieczny odpoczynek" dla swoich bliskich zmarłych.
Przeraża również fakt, że szczątki Schaffgotschów bezczeszczono przez ponad 30 lat aż do roku 1977 (!), że brały w tym udział aż trzy pokolenia wandali.
Dopiero latem 1977 roku (kiedy do Polski po raz pierwszy po zakończeniu II wojny światowej miał przyjechać prawnuk Joanny, hrabia Hans Ulrich Schaffgotsch (1927-2009) ówczesny ks. proboszcz pozbierał z ministrantami szczątki krewnych hrabiego i pochował je w zbiorowej mogile na placu kościelnym tuż obok mauzoleum Joanny i Hansa Ulricha Schaffgotschów. Przypuszczam, że zrobił to (ze wstydu) aby prawnuk Joanny nie widział tego co w Kopicach uczyniono z jego zmarłymi krewnymi.
Dysponuję dwoma fotografiami dokumentującymi to co tutaj opisałem. Tych zdjęć jednak z szacunku do zmarłych jak również szacunku do rodziny Schaffgotsch nie mogę opublikować.
Jedna z nich, czarno-biała fotografia, wykonana została w pałacowym parku, tuż przy KAPLICY GROBOWEJ około roku 1970.
To co przedstawia po prostu szokuje. Na ziemi, tuż przy Kaplicy Grobowej leżą wywleczone z krypty zmumifikowane zwłoki nagiego mężczyzny. Brakuje głowy i prawego ramienia. Wiedząc kto został pochowany w krypcie, chodzi tutaj moim zdaniem o szczątki syna (Hansa Karla Gottharda) lub wnuka Johanny (Hansa Ulricha Schaffgotscha zmarłego w maju 1943 roku).
Szokuje już sam fakt, że ktoś nie miał odrobiny szacunku do pochowanych w krypcie zmarłych i wywlókł jednego z nich na zewnątrz krypty.
Ale to jeszcze nie wszystko …
Na fotografii uwieczniony został jeszcze jeden szczegół, świadczący o kompletnej patologii i znieczulicy wśród osób które to uczyniły.
Na prawej nodze zmumifikowanego zmarłego, tuż nad stopą, widoczny jest kawałek przywiązanej liny … (!)
Przypuszczałem czemu służyła, ale przed publikacją tych wstrząsających informacji chciałem się jednak upewnić. Zajęło mi to kilka tygodni.
Obiecałem anonimowość, więc ujmę to w ten sposób, że dotarłem do „kogoś“, kto pomimo upływu ponad 50 lat nadal dobrze pamiętał „zabawy w trupiarni“ jak to wówczas popularnie nazywano.
Ku mojemu zaskoczeniu usłyszałem na ten temat wiele szczegółów. Również lina zaczepiona do nogi zmarłego utkwiła w pamięci mojego „rozmówcy“. Dla niego (do dziś) były to tylko „szczeniackie zabawy“, których wprawdzie dzisiaj by nie powtórzył, ale nie ma jakichkolwiek wyrzutów sumienia.
A co robiono?
Linę przywiązano zmarłemu do nogi po to by móc ciągnąć go za rowerem (!) Brakująca głowa o której wspominałem, leżała przez pewien czas w krypcie grobowej. Byli podobno tacy, którzy kopali nią w krypcie jak piłką mając przy tym spory ubaw.
Dodam na marginesie, że już kilkanaście lat temu udostępniono mi inną fotografię, wykonaną wewnątrz krypty grobowej w połowie lat 60-tych XX wieku, gdzie widoczne są właśnie te zmumifikowane zwłoki mężczyzny leżące na posadzce i obok niego urwana brakująca głowa.
Tak więc jedna fotografia wiąże się z drugą i jest dowodem barbarzyństwa jakie w Kopicach uczyniono w latach 1945-1977 zmarłym Schaffgotschom.
W krypcie grobowej pochowane były również zwłoki dwóch kobiet: synowej (baronowej Pauli Schaffgotsch von Fürstenberg) i wnuczki Joanny (Hedwig „Dedy“ Schaffgotsch). Podobno w zmumifikowane szczątki jednej z kobiet wbijano (w klatkę piersiową) kije. To miały być swego rodzaju „testy na odwagę“, do których zmuszano „nowych/młodszych uczestników zabaw w trupiarni“.
Słyszałem jeszcze inne mrożące krew w żyłach opowieści, które (znając szczegóły barbarzyństw jakich dokonano w parkowym grobowcu) oceniam jako wiarygodne przekazy wydarzeń pierwszych powojennych miesięcy i lat w Kopicach, gdzie jest mowa o tym, co robiono z zmumifikowanymi zwłokami Joanny i jej męża. Może kiedyś napiszę i o tym.
W grudniu 2024 roku KAPLICĘ GROBOWĄ ogrodzono i rozpoczęto jej remont. Kilka miesięcy wcześniej (lipiec 2024 r.) Urząd Marszałkowski Województwa Opolskiego przekazał właścicielowi pałacu i kaplicy na ten cel dofinansowanie w wysokości 200.000 złotych. Do tej pory otynkowano prawie całą zewnętrzną powierzchnię ścian, odtwarzając również elementy ozdobne obramowań okien. Kaplica otrzymała nową, drewnianą konstrukcję dachową (czerwiec 2025), która na wzór oryginału pokryta została łupkiem (te prace zakończono w maju 2026 r.). W czerwcu 2026 r. naprawiono (poprawiono/wybetonowano) podstawę (stopnie) dawnych schodów przy głównym wejściu do kaplicy, oraz umieszczono/wmurowano na tylnej ścianie kaplicy (pod kamiennym krzyżem), nad znajdującym się tam dawniej (obecnie zamurowanym) wejściem do krypty grobowej, odtworzoną rzeźbę z głową uskrzydlonego cherubinka. Ten motyw dekoracyjny został skradziony już kilka dekad wcześniej. Nie wiemy kiedy dokładnie tego dokonano. Oryginalny "cherubinek" znajdował się tam jeszcze w latach 60-tych XX wieku, co zostało uwiecznione na jednej z ówczesnych fotografii.
Z pewnością doczekamy się w przyszłości również remontu wnętrza kaplicy jak i znajdującej się pod nią krypty grobowej. Liczę na kolejne wsparcie (dotacje) finansowe ze strony WKZ lub Urządu Marszałkowskiego co umożliwi kontynuację wspomnianych wyżej prac remontowych.
▷Jeśli korzystasz z / lub udostępniasz mozolnie zebrane i opublikowane przeze mnie tutaj informacje, uszanuj proszę moją pracę/mój czas i podaj źródło, czyli linka/adres mojej strony. Będę Ci za to bardzo wdzięczny :)
© kopice.org
Ostatnia aktualizacja 14 lipca 2026 r.
 Kaplica Grobowa Schaffgotschów w Kopicach.Tak wyglądała zapewne jeszcze w roku 1945, kiedy do Kopic na tzw. "Ziemie Odzyskane" przenieśli się nowi, polscy osadnicy z Kresów Wschodnich oraz Bieszczad. |  Kaplica Grobowa w Kopicach około roku 1979.Fotografia pochodzi z roku 1979, opublikowana w "Analizy i oceny wartości zabytkowego założenia zieleni w Kopicach“ autorstwa mgr.in. J.Kosielskiego z Wojewódzkiego Biura Projektów Budownictwa Komunalnego w Opolu. Jak widzimy jest już zdewastowana, ale nadal posiada swój oryginalny dach i kartusz herbowy nad wejściem. |  KAPLICA GROBOWA SCHAFFGOTSCHÓW znajdująca się w pałacowym parku, w roku 1978.Fotografia wykonana została latem 1978 roku, podczas drugiej powojennej wizyty (pierwsza miała miejsce rok wcześnie czyli po 33 latach) hrabiego Hansa Ulricha (III) Schaffgotscha (1927-2009), prawnuka Joanny (Johanny Gryzik, von Schomberg-Godulla) i niedoszłego dziedzica fortuny jaką jego babka Joanna otrzymała w spadku po Carlu Godulli i którą za swego życia wielokrotnie pomnożyła. |
|---|---|---|
 KAPLICA GROBOWA SCHAFFGOTSCHÓW znajdująca się w pałacowym parku, w roku 1978.Hrabia Hans Ulrich opuszczając w styczniu 1945 roku PAŁAC w Kopicach, miał skończone 17 lat. Kiedy ponownie odwiedził swój dawny majątek w Kopicach był już pięćdziesięciolatkiem. To właśnie jego widzimy na fotografii, stojącego obok KAPLICY GROBOWEJ. |  KAPLICA GROBOWA SCHAFFGOTSCHÓW w roku 1978.Zwróćcie uwagę na piękny herb Schaffgotschów umieszczony nad wejściem do kaplicy, nad napisem "HERR, GIB IHNEN DIE EWIGE RUHE". Był wówczas jeszcze cały, nietknięty, niezniszczony. Dzisiaj nie ma po nim nawet śladu. Również zaokrąglone kamienne schody prowadzące do kaplicy były jeszcze kompletne. Chyba nikogo nie zdziwi kiedy dopowiem, że dzisiaj już ich tam nie ma ... |  Fotografia wykonana około roku 1963, przedstawiająca otwarte trumny w krypcie grobowej, znajdującejW tych trumnach nadal leżały zmumifikowane ciała kopickich Schaffgotschów. Urwana głowa jednego z mężczyzn (z pierwszej widocznej na zdjęciu trumny) leżała na posadzce obok ściany. Wspominałem Wam już parę miesięcy temu, że tą właśnie urwaną głową, miejscowe podrostki zabawiały się w krypcie, kopiąc ją jak piłkę. Określenie tego tylko patologią to chyba o wiele za mało. |
 Fotografia wykonana około roku 1963, przedstawiająca otwarte trumny w krypcie grobowej, znajdującejJedna z trumien, z otwartym wiekiem, na kamiennej półce wewnątrz krypty grobowej. Jest kilka innych, naprawdę bardzo drastycznych zdjęć z tejże krypty, których z szacunku dla zmarłych jak i rodziny Schaffgotsch nie mogę opublikować. Wspomniane fotografie są dowodem na to, jaki niektórzy przesiedleni do Kopic po zakończeniu II wojny światowej "nowi mieszkańcy" mieli "szacunek do zmarłych". |  Zbezczeszczone zwłoki jednego z kopickich SchaffgotschówZ szacunku dla zmarłych zakrywam większą część zmumifikowanych zwłok nagiego mężczyzny, jednego z Schaffgotschów, pozostawiając jedynie widoczne nogi. Czerwonymi strzałkami zaznaczyłem sznur/linę przywiązaną do prawej nogi, tuż nad stopą ... linę którą przywiązywano do rowera/rowerów aby ciągnąc za sobą zmumifikowane zwłoki zmarłego. Tak "zabawiano się" w kopickim parku jeszcze w latach 70-tych ubiegłego wieku. |  Kaplica Grobowa w roku 2023.Pod kaplicą znajduje się krypta grobowa, w której dawniej na kamiennych półkach złożone były trumny ze zmarłymi Schaffgotschami. |
 Kaplica Grobowa w pałacowym parku (2023).Jak widać na fotografii, nie ma już nad wejściem kartusza herbowego Schaffgotschów. Brak również dawnego/oryginalnego pokrycia dachu (były to dachówki). Kilkanaście lat wcześniej, zniszczony, nieszczelny dach kaplicy pokryty został prowizorycznym blaszanym dachem. Prace na ówczesnym właścicielu (spółka Zarmen z Chorzowa) wymusił nakazem konserwatorskim WKZ w Opolu - pani Iwona Solisz. Brakuje również wielu schodów prowadzących do kaplicy. |  Kaplica Grobowa rok 2023. |  Komuś przydały się nawet schody z kaplicy. |
 Wejście do kaplicy rok 2023.Patrząc na i znając ogólną skalę zniszczenia innych zabytkowych obiektów na terenie założenie pałacowo-parkowego w Kopicach, nie dziwi fakt brakujących drzwi kaplicy. |  To co jeszcze jakimś cudem przetrwało. |  Kaplicy Grobowa Schaffgotschów w Kopicach.Wszędzie ślady dewastacji i braku jakiejkolwiek kultury. Tak w Kopicach "uszanowano" miejsce spoczynku dawnych właścicieli pałacu i otaczających go włości. |
 Jeden z filarów podpierających daszek nad głównym wejściem do kaplicy.Ordynarne chamstwo na każdym kroku. Brak jakiegokolwiek poszanowania nawet w takim miejscu. |  Kaplica grobowa Schaffgotschów, nazywana również "mauzoleum w parku"."HERR, GIB IHNEN DIE EWIGE RUHE! "czyli "Panie, daj im wieczny odpoczynek". Niestety nie dano, plądrując po roku 1945 wielokrotnie grobowiec i profanując ich szczątki. |  Wnętrze kaplicy grobowej Schaffgotschów w kopic kim pałacowym parku.Dzisiaj już tu nie wejdziecie, ponieważ w maju br. wstawiono prowizoryczne drzwi i kaplicę zamknięto. Liczę na to, że kiedy będą prowadzone tutaj prace związane z nowym zadaszeniem kaplicy (na co obecny właściciel otrzymał w maju b.r. od Urzędu Marszałkowskiego Województwa Opolskiego wsparcie finansowe w wysokości 200.000 zł.), to zleci swoim pracownikom przynajmniej uporządkowanie wnętrza kaplicy z liści i zalegającego tutaj tynku, który kilkanaście lat temu odbito ze ścian dla ich osuszenia. |
 Ołtarz wewnątrz kaplicy grobowej.Z jednej strony cud że przetrwał, z drugiej jednak widoczne ślady wandalizmu dowodzące brak szacunku do miejsca w którym się znajduje jak i do samego ołtarza. |  Wewnątrz kaplicy grobowej w parku.Nie uszanowano nawet figury ukrzyżowanego Chrystusa. |  Wnętrze kaplicy grobowej w parku. |
 Wnętrze kaplicy grobowej Schaffgotschów w parku.Pod grubą warstwą kurzu i zbitego ze ścian tynku skrywa się bardzo dobrze zachowana podłogowa mozaika. |  Wewnątrz kaplicy grobowej w pałacowym parku w Kopicach.To na tych ścianach, w miejscu nadal widocznych "nisz" umieszczone były dawniej marmurowe płyty z informacjami (imionami, nazwiskami, tytułami, datami urodzin i śmierci) dot. pochowanych w krypcie grobowej pod kaplicą osób. Niestety jak widzimy, wszystko zostało zniszczone. Nie ostała się nawet jedna z marmurowych płyt. |  wewnątrz kaplicy grobowej Schaffgotschów w kopic kim parku.Otwór w podłodze kaplicy, przez który dawniej opuszczano do krypty grobowej trumny ze zmarłymi Schaffgotschami. Otwór ten dawniej był zapewne zamykany dużą betonową bądź marmurową płytą, którą również ktoś ukradł. |
 Pod kaplicą grobową w parku.Tak wygląda wnętrze krypty grobowej znajdującej się pod kaplicą. Miejsce od dziesiątek lat bezczeszczone, przypominające bardziej śmietnik aniżeli miejsce spoczynku zmarłych. To obraz szacunku okazywanego zmarłym w Kopicach. To również dowód znieczulicy miejscowych i okolicznych zwyrodnialców, jak również powód do wstydu dla wszystkich kopickich proboszczy po roku 1945. |  Kaplica Grobowa Schaffgotschów w kopickim parku dawniej i obecnie. |  KAPLICA GROBOWA RODZINY SCHAFFGOTSCH, ulokowana na skraju pałacowego parku w Kopicach.Na dwóch zdjęciach tylna ściana kaplicy, gdzie dawniej (pod krzyżem i nieistniejącym już dzisiaj "daszkiem") znajdowało się wejście/drzwi prowadzące do krypty grobowej, w której złożone były trumny ze zmarłymi członkami rodziny Schaffgotsch. Trumny w krypcie ułożone były na specjalnych "półkach" przylegających do ścian kaplicy. Po zakończeniu II wojny światowej kryptę i złożone w niej trumny wielokrotnie plądrowano, bezczeszcząc miejsce wiecznego spoczynku pochowanych tam osób. |
 KAPLICA GROBOWA rodziny Schaffgotsch w marcu 2025 roku.Jak widać kaplica ma już nową konstrukcję dachową. Fotografię udostępniła pani Agnieszka Miszkiewicz. |  Remont KAPLICY GROBOWEJ rodziny Schaffgotsch w maju 2025.W latach powojennych (1945-1977) zmumifikowane zwłoki pochowanych tutaj osób były wielokrotnie, w bardzo brutalny i ohydny sposób profanowane. Dopiero w roku 1977 ich poniewierające się szczątki pozbierano i pochowano w zbiorowej mogile na ówczesnym przykościelnym cmentarzu. Stamtąd ekshumowano je w październiku 2019 roku, przenosząc do kamiennego sarkofagu hrabiego Hansa Ulricha Schaffgotscha wewnątrz budynku rodowego MAUZOLEUM, znajdującego się przy kościele parafialnym. |  Remont KAPLICY GROBOWEJ rodziny Schaffgotsch w sierpniu 2025.Prace remontowe właściciel rozpoczął początkiem 2025 roku. Kaplica ma już nową konstrukcję dachową pokrytą membraną, czyli zieloną folią dachową. Ktoś robił już nawet próbną "przymiarkę" z łupkiem, czyli końcowym pokryciem dachu kaplicy. Otynkowano także zewnętrzne ściany kaplicy i odnowiono ozdobne otwory okienne. |
 Remont KAPLICY GROBOWEJ rodziny Schaffgotsch w maju 2025.Latem ubiegłego roku właściciel PAŁACU w Kopicach otrzymał na ten cel od Urzędu Marszałkowskiego Województwa Opolskiego dofinansowanie w wysokości 200.000 złotych. |  Remont KAPLICY GROBOWEJ rodziny Schaffgotsch w maju 2025.Dawniej, do roku 1945 KRYPTA GROBOWA znajdująca się pod kaplicą, była miejscem "wiecznego spoczynku" 5 osób. W roku 1914 pochowano tutaj jako pierwszą Paulę Schaffgotsch (von Fürstenberg), synową "Śląskiego Kopciuszka" (Johanny Schaffgotsch, Gryzik von Schomberg-Godulla). Następną osobą był syn Johanny, Hans Karl Gotthard Schaffgotsch (1917), a po nim jego dzieci: Franz Egon (1924), Hans Ulrich (1943) i Hedwig "Dedy" (1943). |  Remont KAPLICY GROBOWEJ rodziny Schaffgotsch w kwietniu 2026.Początkiem kwietnia 2026 rozpoczęto pokrycie nowej kopuły kaplicy łupkiem. Prace prowadziła firma z Podkarpacia. Fotografie wykonane 17 kwietnia 2026 r. |
 Remont KAPLICY GROBOWEJ rodziny Schaffgotsch w kwietniu 2026.Początkiem kwietnia 2026 rozpoczęto pokrycie nowej kopuły kaplicy łupkiem. Prace prowadziła firma z Podkarpacia. Fotografie wykonane 17 kwietnia 2026 r. |  Remont KAPLICY GROBOWEJ rodziny Schaffgotsch w kwietniu 2026.Początkiem kwietnia 2026 rozpoczęto pokrycie nowej kopuły kaplicy łupkiem. Prace prowadziła firma z Podkarpacia. Fotografie wykonane 17 kwietnia 2026 r. |  Remont KAPLICY GROBOWEJ rodziny Schaffgotsch w czerwcu 2026.Końcem czerwca 2026 r. prace przy pokryciu łupkiem nowego dachu KAPLICY GROBOWEJ w pałacowym parku w Kopicach zostały zakończone. |
 Remont KAPLICY GROBOWEJ rodziny Schaffgotsch w czerwcu 2026.Końcem czerwca 2026 r. prace przy pokryciu łupkiem nowego dachu KAPLICY GROBOWEJ w pałacowym parku w Kopicach zostały zakończone. |  Remont KAPLICY GROBOWEJ rodziny Schaffgotsch w czerwcu 2026.Szpica nowej kopuły nad kaplicą. |  Remont KAPLICY GROBOWEJ rodziny Schaffgotsch w czerwcu 2026.Na samym szczycie jako zakończenie/zwieńczenie oryginalny, stary krzyż sprzed ponad 100 lat. |
 Remont KAPLICY GROBOWEJ rodziny Schaffgotsch w czerwcu 2026.W pełni odnowiona kopuła. |  Remont KAPLICY GROBOWEJ rodziny Schaffgotsch w czerwcu 2026.Początkiem czerwca przeprowadzono tam również prace (betonowano) przy odtworzeniu stopni dawnych schodów prowadzących do wnętrza kaplicy. |  Remont KAPLICY GROBOWEJ rodziny Schaffgotsch w czerwcu 2026. |
 Remont KAPLICY GROBOWEJ rodziny Schaffgotsch w czerwcu 2026. |  Remont KAPLICY GROBOWEJ rodziny Schaffgotsch w czerwcu 2026. |  Remont KAPLICY GROBOWEJ rodziny Schaffgotsch w czerwcu 2026.Na tylnej ścianie kaplicy, nad miejscem gdzie dawniej znajdowało się (bo zostało zamurowane około 20 lat temu) wejście/drzwi do krypty grobowej pod kaplicą, wmurowano ponownie brakujący (skradziony kilkadziesiąt lat temu), odtworzony na podstawie archiwalnej fotografii, motyw dekoracyjny przedstawiający głowę cherubinka, czyli uskrzydlonego, małego aniołka o pucołowatej twarzy i anielskich rysach. |
 Remont KAPLICY GROBOWEJ rodziny Schaffgotsch w czerwcu 2026. |